Wapń - co warto o nim wiedzieć?


Wapń

Co warto wiedzieć o wapniu?

Wapń (Ca) jest głównym składnikiem mineralnym w organizmie człowieka. Około 99% wapnia znajduje się w kościach i zębach, których jest podstawowym materiałem budulcowym. Pozostała ilość tego pierwiastka zawarta jest w tkankach miękkich oraz w płynach ustrojowych, gdzie spełnia inne, niż budulcowe, funkcje. Kości stanowią magazyn dla wapnia krążącego w płynach pozakomórkowych, pomagający utrzymać stałe stężenie tego składnika we krwi.

Funkcje wapnia w organizmie

W kościach znajduje się ogromna ilość wapnia, około 99% ich całkowitej masy. Ale mimo to, wapń jest obecny w absolutnie wszystkich komórkach w organizmie. Wapń jest niezbędny dla każdej z naszych komórek w takim stopniu, że przy krytycznym spadku jego poziomu (hipokalcyna), w komórce dochodzi do naruszenia procesów metabolicznych, a czasami do jego śmierci.

Funkcje wapnia:

Objawy niedoboru wapnia

Wapń jest tak ważny, że organizm ludzki ma dwa specjalne hormony, które są za niego odpowiedzialne. Są to parathormon i kalcytonina, które są produkowane w małych przytarczycach.

Najczęstsze objawy, które wskazują na niedobór wapnia:

Poziom wapnia we krwi można łatwo określić w laboratorium. Ale ten wskaźnik nie odzwierciedla odpowiednio bilansu wapniowego w organizmie. Faktem jest, że ważne jest, aby organizm utrzymywał pewien poziom wapnia (i innych elektrolitów) we krwi w wyraźnych granicach. A w przypadku spadku jego poziomu, organizm “wybiera” wapń z tkanki kostnej.

Kości mogą dostarczać normalnego poziomu wapnia we krwi przez dość długi czas, ale same na to cierpią, a z czasem pojawia się osteoporoza, tendencja do złamań, utraty zębów i inne problemy.

Profilaktyka i leczenie w osteoporozie

  1. Najczęstszym wskazaniem do stosowania wapnia jest profilaktyka osteoporozy. Tkanka kostna, która zawiera wystarczającą ilość wapnia, jest zdolna do ciągłej regeneracji. Ale jeśli jest niedobór, tworzenie się ubytków występuje w kościach, co powoduje nadmierną kruchość kości i złamania surowicze przy najmniejszych mikrouszkodzeniach.

  2. Ponadto, preparaty wapniowe są z powodzeniem stosowane zarówno w ostrych jak i przewlekłych chorobach alergicznych. Objawy takich chorób sprowadzają się głównie do wysypki, zaczerwienienia, swędzenia skóry.

  3. Również leki z wapniem są z powodzeniem przepisywane na choroby skóry - łuszczycę, trądzik, egzemę, różne rodzaje zapalenia skóry.

  4. Ważne jest, aby w okresie ciąży i karmienia piersią brać wystarczająca ilość wapnia.

Najważniejsze związki wapnia

  1. Cytrynian wapnia jest zazwyczaj nieco droższy od innych cytrynianów wapnia, ale z uzasadnionych powodów, ponieważ ta forma suplementu jest bardzo dobrze wchłaniana, nawet w chorobach żołądka i jelit. Jest to cytrynian wapnia, który jest zalecany dla osób powyżej 60 roku życia.

  2. Fosforan wapnia ma najwyższy wskaźnik absorpcji spośród wszystkich dodatków. Ponadto, w przeciwieństwie do innych związków wapnia, fosforan wapnia nie powoduje zaparć. Nie oznacza to, że inne dodatki w 100% powodują zaparcia i wzdęcia, ale takie warunki są dozwolone i pod warunkiem, że dana osoba ma zaparcia, lepiej jest wybrać fosforan wapnia.

  3. Chelat wapnia. Jest to specjalna forma wapnia z aminokwasami. Ze względu na to, że wapń jest “ukryty” w aminokwasach, organizm przyjmuje go bardzo dobrze, bez zbędnych transformacji. Ta forma wapnia jest obojętna i nie zaburza równowagi kwasowej. Ponieważ molekuła jest duża, duża dawka chelatu wapnia jest trudna do przyjęcia w 1 kapsułce, więc dzienna porcja takiego wapnia nie będzie składać się z jednej kapsułki, ale sam kształt jest bardzo dobry pod każdym względem.

  4. Hydroksyapatyt wapnia . Forma wapnia, który jest otrzymywany ze źródła pochodzenia żywego. Z reguły równolegle z tą formą wapnia występuje dodatkowy kolagen typu 1 i fosfor, co czyni go podobnym do formy ludzkiej. W wyniku tego wapń jest dobrze wchłaniany przez kości i tkanki zęba.

  5. Węglan wapnia jest najprostszą formą związku i jest bardzo popularny wśród wapnia. Ma on pozycję pośrednią pod względem swoich właściwości. Główną zaletą jest to, że koszt dodatków z węglanem wapnia jest w większości przypadków najniższy.

Formy produkcji wapnia

Przy określaniu, która forma wapnia jest dla Ciebie najlepsza, zwróć uwagę na formę uwalniania. Ten sam typ może być produkowany w różnych formach.

Zalecana dzienna dawka wapnia

Produkty bogate w wapń

Najbogatsze w wapń są sery podpuszczkowe dojrzewające (tzw. żółte). Zawierają 6-10 razy więcej wapnia niż sery twarogowe (to wynik procesów technologicznych). Niestety, żółte sery mają sporo tłuszczu i są kaloryczne, dlatego nie możemy się nimi objadać bez ograniczeń. Dwa plastry dziennie wystarczą. Wapń znajduje się też w serkach topionych i śmietanie, ale to także produkty wysokokaloryczne. Jeśli ktoś jest uczulony na białko mleka krowiego, może skusić się na mleko kozie i jego przetwory. Wywołuje znacznie mniej alergii, natomiast zawiera więcej wapnia niż krowie.

Sery podpuszczkowe dojrzewające i sery topioneZawartość wapnia mg/100 g produktu
ser, parmezan1380
ser, edamski tłusty867
ser, ementaler pełnotłusty835
ser, salami pełnotłusty815
ser, tylżycki pełnotłusty807
ser, gouda tłusty792
ser, myśliwski pełnotłusty703
ser, cheddar pełnotłusty600
ser, tylżycki tłusty583
ser, rokpol pełnotłusty530
ser typu „Feta”500
ser, camembert pełnotłusty386
ser topiony367
Sery twarogoweZawartość wapnia mg/100 g produktu
serek twarogowy, homogenizowany, pełnotłusty98
ser twarogowy chudy96
ser twarogowy półtłusty94
ser twarogowy tłusty88
serek twarogowy, homogenizowany, waniliowy85
serek twarogowy, ziarnisty80
serek twarogowy, homogenizowany, truskawkowy79
serek typu „Fromage”, naturalny55
Mleko i przetwory mleczneZawartość wapnia mg/100 g produktu
mleko odtłuszczone, w proszku1404
mleko pełne, w proszku1062
mleko zagęszczone, słodzone295
mleko owcze193
jogurt naturalny, 2% tłuszczu170
mleko 3,2% tł.120
mleko UHT, 3.2% tłuszczu113
maślanka spożywcza, 0,5 % tłuszczu110
śmietanka do kawy 9% tłuszczu109
kefir, 2% tłuszczu103
orzechyzawartość wapnia mg/100 g produktuprodukty zbożowezawartość wapnia mg/100 g produktunasiona i ziarnazawartość wapnia mg/100 g produktu
migdały239otręby pszenne119mak niebieski1266
orzechy laskowe186musli z rodzynkami i orzechami71kakao 16%,proszek138
orzechy pistacjowe135chleb żytni pełnoziarnisty66słonecznik, nasiona131
orzechy włoskie87płatki owsiane54dynia, pestki43
rybyzawartość wapnia mg/100 g produktumięsozawartość wapnia mg/100 g produktuwarzywazawartość wapnia mg/100 g produktu
sardynka w oleju330pasztet z kurczaka, pieczony94soja, nasiona suche240
sardynka w pomidorach250flaki71pietruszka, liście193
śledź, solony62salceson włoski40fasola biała163
gładzica-płastuga, świeża61serca wieprzowe35jarmuż157
sandacz, świeży49wieprzowina, żeberka28boćwina97
morszczuk, świeży41wołowina, szponder27szczypiorek97

Od czego zależy przyswajanie wapnia?

Jeśli próbujesz zwiększyć poziom wapnia w swoim organizmie, weź pod uwagę następujące czynniki, które wpływają na wchłanianie wapnia:

Mity dotyczące wapnia

1. Produkty mleczne są najlepszym źródłem wapnia.

Produkty mleczne rzeczywiście mają wysoką zawartość wapnia. Wapń i produkty mleczne mogą zmniejszyć ryzyko osteoporozy i raka jelita grubego, ale wysokie spożycie produktów mlecznych może zwiększyć ryzyko raka prostaty i ewentualnie raka jajników. Ponadto produkty mleczne mogą zawierać dużo tłuszczów nasyconych, a także retinol (witamina A), który przy wysokim poziomie może paradoksalnie osłabić kości.

2. Im więcej wapnia, tym zdrowsze są twoje kości i zęby.

Wapń nie jest jedyną składnikom, który jest potrzebny kościom, witamina D na przykład jest również ważna. Przebywanie na słońcu,przez 15 minut dziennie, pomoże Ci uzupełnić niedobór witaminy D3.

3. Trzeba brać suplementy, dodatki z wapniem.

Badania pokazują, że dla wielu osób suplementy wapnia mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. Szczególnie dla osób z kamieniami nerkowymi, suplementy zwiększają ryzyko wystąpienia kamieni o 20%. Prawdopodobnie dzieje się tak dlatego, że wysokie dawki dodatkowego wapnia powodują, że organizm uwalnia więcej wapnia w moczu, przyczyniając się do powstawania kamieni nerkowych. Suplementy wapnia mogą zwiększać poziom wapnia we krwi, co może powodować stwardnienie tętnic i wzrost ciśnienia krwi. To może doprowadzić do chorób sercowo-naczyniowych. Mogą one zmniejszyć wchłanianie niektórych antybiotyków, leków przeciwdrgawkowych, a nawet, co dziwne, leków stosowanych w leczeniu osteoporozy.